Een dwangburcht is een versterkt bouwwerk waar vanuit de bewoners van de plaats of de omliggende regio of streek onder bedwang werden gehouden.

Befaamd in de Lage Landen zijn de West-Friese dwangburchten. Graaf Floris V leek met de bouw van diens dwangburchten het volk onder bedwang te hebben, maar nadat de graaf stierf kwamen de West-Friezen weer in opstand en bleken de dwangburchten eigenlijk niet te werken.

De Nieuwburg en de Middelburg beheersten beiden de weg vanuit Alkmaar naar de Vronergeest (het gebied tussen Oudorp en Vronen) en vormden samen met het oude slot Torenburg, bij de stad Alkmaar, een sterk drietal. Ze stonden hooguit 500 tot 600 meter van elkaar.

PR 1001367
collectie Regionaal Archief Alkmaar / PR 1001367

Het jaar 1517 was noodlottig: het betekende het einde van de Middelburg en de Nieuwburg. Grote Pier en zijn ongeregelde bende van Friese en Gelderse plunderaars, genaamd de “Zwarte Hoop”, plunderden beide kastelen en staken deze vervolgens in brand. Dit had tot gevolg dat er niets meer van deze machtige kastelen overbleef dan twee ru├»nes.

Uit recent (juli 2019) onderzoek blijkt dat de Middelburg een barbacane had; een versterkte voorbucht. Dit had geen enkel ander kasteel in Nederland.

Deel dit: